Op deze pagina: Belangrijkste punten · Hoe ga je om met beweringen op een cv? Een routine in drie stappen · Waar komen de cijfers over “de meeste mensen liegen op hun cv” vandaan? · Wat laat het peer-reviewed onderzoek zien? · Komt liegen op een cv in Nederland vaak voor? · Wat zijn de veelgemaakte fouten bij het lezen van beweringen op een cv? · Wat zeg je tegen een manager die vraagt hoeveel mensen er liegen op hun cv? · Hoe Radius helpt · Veelgestelde vragen
Belangrijkste punten
- De bekende cijfers over “de meeste mensen liegen” komen vooral uit online enquêtes van cv-bedrijven en zijn nooit getoetst aan een echt cv. We vonden geen betrouwbaar cijfer voor cv’s van sollicitanten voor de werkvloer.
- In de belangrijkste peer-reviewed studie (VS, zelfgerapporteerd) meldde gemiddeld 72% dat ze hun cv hadden aangedikt, 61% dat ze iets hadden weggelaten en 31% dat ze iets hadden verzonnen, minstens in enige mate.
- Je hebt geen percentage leugenaars nodig: zet de drie cv-regels waar de beslissing van afhangt om in vragen en controleer alleen wat de functie nodig heeft.
Hoe ga je om met beweringen op een cv? Een routine in drie stappen
Vraag door op de beweringen die ertoe doen en controleer alleen wat de functie nodig heeft.
Een cv is een bewering, geen vastgesteld feit. Gebruik een routine die bij een kloppend, een opgepoetst en een mager cv op dezelfde manier werkt en geen enkele kandidaat als verdachte behandelt.
- Kies de drie regels waar de beslissing van afhangt. Bij de meeste functies op de werkvloer: een functietitel, het materieel of de taken daarachter en een certificaat dat de locatie eist.
- Maak van elke regel één gestructureerde vraag. Vraag hoe, waar en wanneer. Stel elke kandidaat dezelfde vraag en bepaal vooraf hoe een goed antwoord klinkt (zie Zo neem je gestructureerde interviews af bij grote aantallen sollicitanten).
- Controleer alleen wat de functie nodig heeft. Verifieer de documenten waar de functie van afhangt, zoals een certificaat dat de opdrachtgever of de locatie eist, en leg al het andere vast als wat de kandidaat zelf zei. Wat onopgelost blijft, blijft open: een leemte om op te vullen, geen reden om af te wijzen.
Leg elke regel bij elke kandidaat op dezelfde manier vast: gezegd, gecontroleerd of open. Een bewering is geen beschuldiging. Stuur als uitzendbureau die vastlegging ook naar de opdrachtgever in plaats van een doorgestuurd cv, want daaruit blijkt hoe de kandidaat is gescreend. Controles op identiteit en op het recht om hier te werken zijn een apart onderwerp. Dat behandelen we in ons artikel over het verifiëren van kandidaten voor de werkvloer vóór het aanbod.
Wil je voor één functie de eisen en het bewijs naast elkaar zien? Bekijk dan hoe Match werkt.
Voorbeeld ter illustratie: “drie jaar op de reachtruck”
Op een cv voor een magazijnfunctie staat “Reachtruckchauffeur, drie jaar”. Zo ziet die regel eruit als twee vragen en één controle. De vragen zijn voorbeelden, geen gevalideerde test.
| Stap | Wat je vraagt of doet | Wat het je vertelt |
|---|---|---|
| Vraag 1 | “Hoeveel van de tijd reed je tijdens een gewone dienst in je vorige baan op de reachtruck, en wat deed je de rest van de tijd?” | Of “drie jaar” betekent: hele diensten op de truck, of af en toe een uurtje |
| Vraag 2 | “Wanneer heb je voor het laatst op een reachtruck gereden, en wat heb je sindsdien gedaan?” | Hoe recent de vaardigheid is, en een neutrale manier om een gat in het cv aan te snijden |
| Controle | Eist de locatie een reachtruckcertificaat, kijk dan naar het certificaat zelf en de datum ervan; noteer het als gecontroleerd of open | Of het document waar de locatie van afhangt aanwezig is |
De antwoorden blijven het verhaal van de kandidaat zelf, maar ze zijn nu specifiek en vergelijkbaar. Waarom jaren alleen zwak bewijs zijn, lees je in onze blog Drie jaar op de reachtruck zegt minder dan je denkt.
Waar komen de cijfers over “de meeste mensen liegen op hun cv” vandaan?
Vooral uit online enquêtes in opdracht van bedrijven die cv’s schrijven of cv-builders aanbieden.
Hun uitkomsten vullen de eerste pagina met zoekresultaten en worden vaak herhaald door HR-nieuwssites; de kopcijfers lopen uiteen van een minderheid tot een grote meerderheid. De enquêtes hebben dezelfde zwakke plekken:
- Zelfgerapporteerd en zonder definitie. “Gelogen” kan voor de een een afgeronde datum betekenen en voor de ander een nepdiploma, en niemand controleert het cv.
- Beperkte steekproeven. Meestal Britse of Amerikaanse volwassenen die online antwoorden, geen sollicitanten voor de werkvloer in Nederland.
- Uiteenlopende vragen. Andere formuleringen geven heel andere antwoorden, en de uitkomsten worden geciteerd alsof ze hetzelfde meten.
- Een commercieel belang. De bedrijven achter de enquêtes verkopen cv-diensten of cv-sjablonen.
We herhalen hun cijfers niet: geen ervan is terug te voeren op een gecontroleerd cv of gaat over de mensen die je aanneemt.
Wat laat het peer-reviewed onderzoek zien?
Een gevalideerde vragenlijst liet zien dat overdrijven vaak voorkomt en verzinnen minder vaak.
De zorgvuldigste studie die we vonden, van Christine Henle, Brian Dineen en Michelle Duffy in het Journal of Business and Psychology (Henle, Dineen en Duffy, 2019), ontwikkelde een vragenlijst over drie vormen van opzettelijke cv-fraude:
- Verzinnen: dingen bedenken die niet waar zijn, zoals een diploma dat je nooit hebt behaald.
- Aandikken: iets wat verder klopt overdrijven, zoals een functietitel.
- Weglaten: bewust relevante informatie niet vermelden, zoals datums die een gat zouden laten zien.
Eerlijke vergissingen werden uitgesloten. Respondenten beoordeelden elke vorm voor hun huidige of meest recente zoektocht naar werk, op een zevenpuntsschaal van “helemaal niet” tot “volledig”. De tabel toont het aandeel dat elke vorm minstens in enige mate meldde.
| Steekproef (allemaal Amerikaans) | Verzonnen | Aangedikt | Weggelaten |
|---|---|---|---|
| 194 studenten bedrijfskunde, twee universiteiten | 27% | 73% | 63% |
| 176 studenten bedrijfskunde, meerdere universiteiten | 31% | 76% | 59% |
| 262 werkende volwassenen, geworven via Amazon Mechanical Turk, die allemaal in de voorgaande zes maanden hun huidige baan hadden gevonden | 34% | 66% | 62% |
| Gemiddelde van de drie | 31% | 72% | 61% |
Bron: Henle, Dineen en Duffy (2019), studies 2 tot 4. Zelfgerapporteerd; Amerikaanse steekproeven.
Aandeel dat elke vorm minstens in enige mate meldde
Eén stip per studie; de balk is het gemiddelde van de drie
Bij de werkende volwassenen hing verzinnen samen met lagere werkprestaties en meer wangedrag op het werk; aandikken en weglaten niet. Beide uitkomsten werden door de deelnemers zelf gemeld.
De grenzen zijn even belangrijk als de cijfers. De drempel is laag: “minstens in enige mate” omvat ook kleine overdrijvingen. Alles is zelfgerapporteerd, op één moment, door Amerikaanse studenten bedrijfskunde en online geworven volwassenen, dus het zegt niets rechtstreeks over Nederlandse sollicitanten voor magazijn of logistiek. En de auteurs hebben een onderzoeksinstrument gebouwd en schrijven zelf: “Ons meetinstrument is niet bedoeld als selectietest.”
Uit een tweede studie bleek dat mensen een onjuiste voorstelling van zaken in een sollicitatie eerder een leugen noemden en minder snel bereid waren iemand aan te nemen, als die relevant was voor de functie en uitdrukkelijk werd beweerd in plaats van verzwegen. Mensen met ervaring in HR-management zagen minder snel een leugen en waren eerder bereid iemand aan te nemen (Wood, Schmidtke en Decker, 2007). Lezers beoordelen dezelfde regel verschillend, dus spreek vooraf af wat voor de functie telt.
Komt liegen op een cv in Nederland vaak voor?
We vonden geen betrouwbaar Nederlands cijfer, niet voor functies op de werkvloer en ook niet in het algemeen.
In oktober 2026 bestonden de Nederlandse zoekresultaten voor “liegen op cv” vooral uit blogs, nieuwsberichten en peilingen, en vonden we geen recent, representatief onderzoek naar Nederlandse cv’s. Noemt iemand een Nederlands percentage, vraag dan waar het vandaan komt.
Wat zijn de veelgemaakte fouten bij het lezen van beweringen op een cv?
Beweringen als feiten behandelen, gaten als leugens en alles controleren.
- Het cv behandelen als vastgesteld feit. Elke regel is een bewering van de kandidaat, tot je ernaar hebt gevraagd of het hebt gecontroleerd.
- Elk gat als leugen zien. Gaten hebben gewone redenen, zoals zorgtaken, ziekte, studie, korte uitzendcontracten of verhuizen naar een ander land. Vraag “Wat deed je tussen die twee banen?” en leg het antwoord vast.
- Alles controleren. Elke eerdere werkgever bellen vertraagt het aannemen en levert weinig op van wat de functie nodig heeft. Controleer de documenten waar de functie van afhangt en schrijf per functie op om welke beweringen het gaat.
Wat zeg je tegen een manager die vraagt hoeveel mensen er liegen op hun cv?
Zeg dat niemand het weet en leg uit wat je in plaats daarvan doet.
Er is geen betrouwbaar cijfer voor onze kandidaten, en Amerikaans onderzoek wijst erop dat overdrijven en dingen weglaten vaker voorkomen dan verzinnen. Dus stellen we elke kandidaat dezelfde vragen over de beweringen die ertoe doen en controleren we wat de functie nodig heeft. Dat geldt ongeacht het werkelijke percentage, en daarom zeggen we: we haten cv’s. Een cv is het begin van de vragen.
Hoe Radius helpt
Radius Hire is het AI-wervingsplatform voor functies op de werkvloer. Het is gebouwd om beweringen op een cv om te zetten in antwoorden die je kunt vergelijken en bewijs dat je kunt controleren, terwijl een recruiter elke wervingsbeslissing neemt.
- De AI Interviewer stelt elke sollicitant dezelfde functiespecifieke vragen in een kort, gestructureerd spraakgesprek dat kandidaten op hun telefoon kunnen voeren, wanneer het hun uitkomt, in de taal die voor de functie is ingesteld.
- Match laat per eis zien of die is onderbouwd met een document of een controle, alleen is gebaseerd op wat de kandidaat zei, of nog ontbreekt, met het moment in het gesprek waarop die eis is beantwoord.
- Als de werkgever Radius Passport gebruikt, controleert Passport identiteit en het recht om hier te werken via een vertrouwde verificatiepartner en legt het certificaten vast met hun verloopdatum, zodat een recruiter het bewijs kan beoordelen vóór een aanbod.
Radius wijst nooit zelfstandig een kandidaat af. Een recruiter bekijkt het bewijs en neemt elke wervingsbeslissing. Bekijk hoe dit eruitziet voor functies in het magazijn.