“Minimaal twee jaar ervaring op de reachtruck.”
Het staat in duizenden vacatureteksten. Het zit in de zoekfilters van bureaus. En wanneer er op een cv “drie jaar op de reachtruck” staat, bepaalt dat vaak wie er wordt teruggebeld en wie niet.
Wij vinden dat dit veel minder gewicht verdient dan het nu krijgt.
Wat het onderzoek zegt over jaren ervaring
In 2022 herzag Sackett samen met collega-onderzoekers de belangrijkste wetenschappelijke schattingen over hoe goed verschillende selectiemethoden werkprestaties voorspellen. Volgens hun cijfers heeft het aantal jaren werkervaring een gemiddelde validiteit van 0,07. De eerdere, veelgeciteerde schatting uit 1998 was 0,18. Ter vergelijking: gestructureerde gesprekken scoren gemiddeld 0,42.
Validiteit is de correlatie tussen wat een selectiemethode over kandidaten voorspelt en hoe zij later presteren. 0 betekent geen enkel verband. Die 0,07 staat dus gelijk aan vrijwel niets.
Twee eerlijke kanttekeningen, want die doen ertoe:
- Dit zijn gemiddelden over vele onderzoeken heen, grotendeels buiten Nederland en verspreid over uiteenlopende beroepen. De resultaten variëren.
- Het cijfer gaat over jaren als op zichzelf staande voorspeller. Het doet geen enkele afbreuk aan certificaten, rijbewijzen of veiligheidstrainingen, die sowieso essentieel zijn om veilig en volgens de wet te werken.
Waarom jaren toch zoveel gewicht krijgen
Jaren zijn makkelijk. Op een drukke screeningsdag vertaal je een jaartal op een cv binnen twee seconden naar een getal, en een getal voelt objectief. Het is ook eenvoudig op te nemen in een vacaturetekst, makkelijk voor een bureau om op te filteren, en simpel te verdedigen: “we vroegen twee jaar, ze hadden twee jaar.”
Maar “drie jaar op de reachtruck” kan totaal verschillende dingen betekenen. Drie jaar pallets verplaatsen op vloerniveau, of drie jaar inruimen op twaalf meter hoogte. Drie jaar op een locatie met strenge controles vóór gebruik, of drie jaar waar niemand ooit iets controleerde. Drie jaar met één incident, of drie jaar met meerdere incidenten. Het getal verhult precies datgene waar het jou om gaat.

Wat een jarenfilter je kost
Een hard filter op jaren doet twee dingen tegelijk. Het laat mensen door van wie die jaren je amper iets vertellen. En het sluit mensen uit zonder iets te toetsen, waaronder sommigen die het werk goed zouden kunnen doen.
Dat tweede effect zie je makkelijk over het hoofd, omdat je de mensen die je hebt weggefilterd nooit te zien krijgt. In een markt waar de meeste beroepsgroepen krap zijn, moet je je afvragen: bewaakt een jarenfilter de kwaliteit, of verkleint het alleen maar je vijver?
Ook hier moeten we voorzichtig zijn. Voor functies waar vaardigheden in de praktijk worden geleerd, is het onderzoek naar hoe goed gestructureerde methoden werken bij sollicitanten zonder ervaring beperkt; de onderzoekers geven zelf aan dat ze dat nog niet met zekerheid kunnen zeggen. We beweren dus niet dat het schrappen van het jarenfilter automatisch betere mensen oplevert. We stellen dat het filter zwakker bewijs levert dan het lijkt.
Vraag in plaats daarvan naar het werk
Onze visie: beschouw “drie jaar op de reachtruck” als het begin van een vraag, niet als een antwoord.

In plaats van het getal te controleren, stel je iedere kandidaat dezelfde vragen over het werk zelf. Bijvoorbeeld:
- Hoe voerde je het werk uit? “Beschrijf de laatste keer dat je op een reachtruck reed. Wat voor magazijn was het, en op welke hoogtes werkte je?”
- Welke machines en processen gebruikte je? “Op welke typen trucks heb je gereden, en hoe zag een normale dienst eruit?”
- Welke controles of standaarden hanteerde je? “Hoe controleerde je de truck vóór gebruik, en welke veiligheidsregels golden er op je locatie?”
Deze vragen dienen ter illustratie, niet als gevalideerd assessment. Formuleer je eigen vragen op basis van de eisen op je locatie, en bepaal vooraf hoe een sterk, acceptabel en zwak antwoord eruitziet Gestructureerde gesprekken voeren bij volumewerving.
Die antwoorden zijn nog altijd het eigen verhaal van de kandidaat. Het certificaat moet nog steeds worden geverifieerd, en vaardigheid kan in de praktijk worden getoetst waar dat veilig en proportioneel is. Maar je leert veel meer van drie goede vragen dan van één datumreeks op een cv.
Voor uitzendbureaus
Als je selecteert voor opdrachtgevers, staat het jarenfilter vaak vast in de aanvraag. Toch loont het om het gesprek aan te gaan. Vraag de leidinggevende op de locatie van de opdrachtgever wat écht bepaalt of een reachtruckchauffeur daar succesvol is. Selecteer vervolgens daarop, en stuur de opdrachtgever het bewijs, niet alleen een aantal jaren.
Tot slot
Ervaring doet ertoe. Het biedt context, brengt vaak vaardigheden met zich mee, en voor sommige werkzaamheden hoort daar een certificaat bij waar je niet omheen kunt. Maar het aantal jaren is een etiket, geen bewijs.
Hier is een vraag voor je volgende vacaturetekst: als je de eis voor het aantal jaren schrapt en vervangt door drie vragen over het werk, wat kom je dan te weten dat je nu nog niet weet?
Lees ook: Gestructureerde versus ongestructureerde gesprekken: wat het onderzoek laat zien, en wat niet legt de wetenschap achter deze cijfers dieper uit.
Het volledige bewijs vind je in “Een nieuwe standaard voor werving en selectie op de werkvloer” op de whitepaper-downloadpagina.
