Uitzendkrachten inlenen: ketenaansprakelijkheid, controles en Wav-boetes

Het is dinsdag, 06.40 uur. Bij de poort van een distributiecentrum bij Venlo staan twee inspecteurs van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Ze vragen de locatiemanager wie er in de vroege dienst werkt en wat de locatie bij ieder van hen heeft gecontroleerd voordat die begon.

De meeste mensen in de vroege dienst werken via een uitzendbureau, dus de locatiemanager geeft het antwoord dat voor de hand ligt: “Dat regelt het uitzendbureau allemaal.” De volgende vraag gaat niet over het uitzendbureau. Die gaat over wat de locatie zelf heeft gedaan.

Volgens de Nederlandse regels volstaat “dat regelt het uitzendbureau” niet. Het bedrijf waar een uitzendkracht feitelijk werkt, is de inlener, en die heeft eigen plichten.

Dit artikel put uit het onderzoekspaper van Radius Hire uit 2026 over overdrachten bij werving voor de werkvloer en uit officiële Nederlandse bronnen, en geeft bij elk punt aan of het gaat om wet, beleidsregel, uitleg van de overheid of onze lezing.

Kan een inlener een boete krijgen als een uitzendkracht zonder de vereiste werkvergunning werkt?

Ja, ook de inlener kan een boete krijgen, niet alleen het uitzendbureau. De Wav, de Wet arbeid vreemdelingen, verbiedt een werkgever om een vreemdeling in Nederland te laten werken zonder de vereiste werkvergunning (artikel 2, lid 1). Als werkgever geldt iedereen die in de uitoefening van een ambt, beroep of bedrijf een ander arbeid laat verrichten (artikel 1). Beide regels zijn geldend recht.

Die definitie omvat ook de inlener. De wet zelf noemt het bedrijf waar het werk feitelijk wordt gedaan “een andere werkgever” (artikel 15). De Raad van State, de hoogste rechter voor deze boetes, heeft geoordeeld dat wie een vreemdeling feitelijk arbeid laat verrichten, werkgever is in de zin van de Wav, met of zonder contract (uitspraak van 24 oktober 2012). De uitleg van de Arbeidsinspectie komt daarmee overeen: een ingehuurde werknemer kan twee werkgevers hebben, het uitzendbureau en de inlener.

Er is één wettelijke uitzondering. Het verbod geldt niet voor de inlener als het uitzendbureau een geldige tewerkstellingsvergunning voor dat werk heeft, of als de uitzendkracht daarvoor een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid heeft (artikel 2, lid 2).

Hoe hoog is de Wav-boete?

Voor een bedrijf is de standaardboete € 6.000 per werknemer zonder de vereiste werkvergunning. De bedragen komen uit de beleidsregel van de minister (Beleidsregel boeteoplegging Wet arbeid vreemdelingen 2025), vastgesteld op grond van artikel 19d, lid 6, van de Wav. De beleidsregel geldt sinds 1 februari 2025 en was op 20 oktober 2026 ongewijzigd.

De beleidsregel past elke boete vervolgens aan:

Voor een bedrijf komt dat neer op € 2.250 tot € 11.250 per werknemer, vóór een eventuele verhoging bij herhaling. Valt de werkgever helemaal niets te verwijten, dan wordt er geen boete opgelegd. Boetes gelden per werknemer en per overtreding en worden bij elkaar opgeteld (artikel 19a, lid 2, Wav; artikel 11 van de beleidsregel).

Een uitgewerkt voorbeeld, alleen ter illustratie: als drie uitzendkrachten zonder de vereiste werkvergunning op de locatie werken, krijgt een bedrijf bij normale verwijtbaarheid en ernst een boete van 3 × € 6.000 = € 18.000. Bij grove schuld wordt elke boete € 7.500, dus € 22.500.

Eén ontwikkeling om in de gaten te houden. In juli 2025 kondigde het kabinet aan dat de Wav-boetes met ongeveer 18 procent zouden stijgen, met jaarlijkse indexering. Per 20 oktober 2026 hadden we geen gewijzigde beleidsregel gevonden, en de Arbeidsinspectie noemde nog steeds € 6.000. Controleer het actuele bedrag voordat je ermee rekent.

Kan de boete hoger zijn bij herhaling?

Ja, dus € 11.250 is geen maximum. Artikel 19d van de Wav, geldend recht, verhoogt de boete als een eerdere boete voor dezelfde of een gelijksoortige overtreding onherroepelijk is geworden:

Volgens een algemene maatregel van bestuur, het Besluit uitvoering Wav 2022, is een overtreding ernstig als er minstens 20 werknemers bij betrokken zijn (artikel 10.1, lid 3, en artikel 10.2). Als gelijksoortige overtredingen gelden: iemand zonder de vereiste werkvergunning laten werken en de 48-uursplicht niet nakomen (artikel 10.3).

De boetepagina van de Arbeidsinspectie noemt “50, 100 of 200 procent”. In de wet en in de beleidsregel van 2025 komt geen herhalingsverhoging van 50 procent voor. Daarom volgen we de wet.

Wie heeft een werkvergunning nodig?

Niet elke uitzendkracht heeft er een nodig. Volgens de uitleg van de Rijksoverheid hebben Nederlanders en onderdanen van de andere EER-landen (de EU plus IJsland, Liechtenstein en Noorwegen) en van Zwitserland geen werkvergunning nodig.

De Wav noemt deze landen niet. De wet maakt een uitzondering voor iedereen van wie op grond van verdragsbepalingen of bindende internationale besluiten geen vergunning mag worden geëist (artikel 3, lid 1, onder a). Voor EU-onderdanen is dat het vrije verkeer van werknemers in de EU; naar onze lezing doen de EER-overeenkomst en de overeenkomst over vrij verkeer tussen de EU en Zwitserland hetzelfde voor onderdanen van EER-landen en Zwitserland. Anderen kunnen een vergunning nodig hebben, tenzij een uitzondering geldt, zoals een verblijfsvergunning waarop staat dat arbeid vrij is toegestaan.

Is een vergunning nodig, dan vraagt het uitzendbureau die volgens de Rijksoverheid aan en stuurt het kopieën van het identiteitsbewijs en de vergunning naar de inlener. Een goede werkwijze: vraag die kopieën vóór de eerste dienst op, of vraag schriftelijke bevestiging dat er geen vergunning nodig is.

Wat moet de inlener zelf controleren voordat een uitzendkracht begint?

De identiteit van de uitzendkracht, aan de hand van het originele document, ook als het uitzendbureau die al heeft gecontroleerd. Volgens de uitleg van de Rijksoverheid controleert de inlener het originele identiteitsbewijs zelf voordat de uitzendkracht begint, en bewaart hij geen kopie, omdat het uitzendbureau de werkgever is. Ondernemersplein, de informatiesite van de overheid voor ondernemers, voegt daaraan toe dat de inlener de persoonsgegevens van de uitzendkracht vastlegt.

Hoe bindend is deze controle? Voor werknemers uit de EU, de EER en Zwitserland maakt geen enkele wet deze controle tot een zelfstandige plicht van de inlener. De plicht om voor de loonheffingen de identiteit vast te stellen aan de hand van een identiteitsbewijs en daarvan een kopie te bewaren, rust op de werkgever die het loon betaalt (Wet op de loonbelasting 1964, artikel 28, lid 1, onder f): het uitzendbureau. Naar onze lezing maken drie regels de eigen controle van de inlener in de praktijk toch noodzakelijk:

Welke documenten gelden als identiteitsbewijs?

Ondernemersplein noemt een paspoort, een Nederlandse identiteitskaart, een identiteitskaart of paspoort uit een EER-land of een Nederlands vreemdelingendocument; geen rijbewijs en geen kopie. Voor de kopieplichten uit de Wav, de 48-uursplicht en de controle voor de loonheffingen staat dit in de wet: daarvoor tellen alleen de documenten onder 1° tot en met 3° van artikel 1, lid 1, van de Wet op de identificatieplicht, niet het rijbewijs onder 4°. Voor de controle van EU-werknemers door de inlener gaat het om uitleg van de overheid, en naar onze lezing om de verstandige norm.

Waarom twee keer controleren?

Omdat de regels zowel van het uitzendbureau als van de locatie een controle vragen. Het onderzoekspaper van Radius Hire beschouwt dit als een overdracht die het waard is om te behouden: maak de tweede controle snel en duidelijk, maar schaf die niet af.

Wie een kopie van het identiteitsbewijs mag bewaren, en hoe lang, staat in De AVG voor uitzendbureaus: ID-kopieën, privacyverklaringen en opdrachtgevers.

Welke extra plichten gelden voor werknemers van buiten de EU, de EER en Zwitserland?

Artikel 15 van de Wav, geldend recht, voegt plichten toe rond de ID-kopie:

De kopieplicht van het uitzendbureau geldt niet voor onderdanen van de EU, de EER en Zwitserland, tenzij de EU-regels voor het vrije verkeer van werknemers niet voor hen gelden (artikel 15, lid 3). Naar onze lezing ontstaan dan ook de plichten van de inlener om de kopie op te nemen en te bewaren niet, omdat die plichten aan de kopie gekoppeld zijn. Dat komt overeen met de uitleg van de overheid. In de toelichting bij de beleidsregel staat verder dat de plichten ook gelden als een werknemer van buiten de EU wettelijk geen vergunning nodig heeft.

Staat er ook een boete op deze plichten?

Ja: een standaardbedrag van € 1.500 per werknemer voor een bedrijf en € 750 voor een natuurlijke persoon in de uitoefening van een bedrijf. Twee telregels maken dat milder. Wie bij één werknemer de kopie zowel niet opneemt als niet bewaart, begaat één overtreding (artikel 3 van de beleidsregel). En als niemand zonder de vereiste werkvergunning heeft gewerkt en er geen overtreding van de 48-uursplicht is vastgesteld, worden meerdere overtredingen van artikel 15 teruggebracht tot de boete voor één overtreding (artikel 4 van de beleidsregel).

Beschermt een contract met het uitzendbureau de inlener tegen ketenaansprakelijkheid op grond van de Wav?

Niet op zichzelf, want elke werkgever in de keten is verantwoordelijk voor zijn eigen deel. In de toelichting bij de beleidsregel staat dat in beginsel de hele keten wordt beboet en dat de Arbeidsinspectie kijkt naar de maatregelen die elke werkgever heeft genomen.

Een contract doet er wel toe, want het speelt mee in hoeverre je iets te verwijten valt. De toelichting verwacht dat elke werkgever in de keten, uitzendbureaus en inleners inbegrepen, schriftelijk afspreekt hoe de Wav wordt nageleefd: ID-controles, vergunningen en het doorgeven van ID-kopieën. Afspraken alleen volstaan niet: elke werkgever moet regelmatig nagaan of het bedrijf dat hij inschakelt de Wav blijft naleven. Een uitzendbureau met een erkend kwaliteitscertificaat inschakelen kan in het voordeel van de inlener meetellen.

Het onderzoekspaper van Radius Hire raadt aan om schriftelijk af te spreken wie eigenaar is van elke overdracht. Een goede werkwijze voor deze controles:

Hoe kan een inlener deze controles snel doen zonder ze over te slaan?

Bereid ze de dag ervoor voor, met één eigenaar per controle. Het onderzoekspaper stelt dat verplichte controles snel en duidelijk moeten worden gemaakt en nooit mogen verdwijnen door automatisering:

In de woorden van de whitepaper moet elke tool die verificatie herbruikbaar maakt, worden getoetst aan deze plichten. Zo’n tool vervangt ze niet.

Welke rol speelt de Wtta hierbij?

De Wtta (Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten) voegt een aparte controle toe op het uitzendbureau zelf. Die wet is vastgesteld, met ingangsdata in de toekomst. Vanaf 1 januari 2027 moet een inlener vastleggen welke uitlener welke arbeidskracht levert, uiterlijk op de dag waarop de terbeschikkingstelling begint (Waadi, artikel 12d, toekomstige tekst). Vanaf 1 januari 2028 mogen inleners alleen nog arbeidskrachten inlenen van uitleners met een toelating of ontheffing, tenzij een wettelijke uitzondering geldt (Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt). De controles van de inlener bij elke werknemer blijven bestaan.

Het volledige tijdpad en de registratieplicht van de inlener vind je in Wtta: wat inleners van uitzendkrachten in 2027 en 2028 moeten doen.

Neem je mensen rechtstreeks aan? Wat je vóór het aanbod kunt controleren, staat in Kandidaten voor de werkvloer verifiëren: wat mag je vóór het aanbod al controleren?

Hoe Radius helpt

Radius Hire is een AI-wervingsplatform voor functies op de werkvloer, gebouwd in Amsterdam voor uitzendbureaus en werkgevers die werven voor de werkvloer. Het is gebouwd om sollicitanten te sourcen, te interviewen en te verifiëren, terwijl een mens elke wervingsbeslissing neemt. Bij Radius voor uitzendbureaus houdt elke controle zijn bron en datum. Het Radius ATS is ontworpen om berichten, notities, het gesprek en het contract in één kandidaatdossier te bewaren, per functie, locatie en opdrachtgever. Zo hebben uitzendbureau en locatie één plek om een eerste dienst voor te bereiden. De eigen controle van het originele identiteitsbewijs door de inlener blijft bij een mens op je locatie, en je adviseurs beslissen of je proces aan de wettelijke eisen voldoet.